W świdnickim ratuszu, tuż przy głównym rynku, mieści się jedyne w Polsce muzeum poświęcone historii handlu i kupiectwa. To miejsce, gdzie czas zatrzymał się gdzieś między XIX a XX wiekiem – w salach pełnych starych wag, opróżnionych butelek po lekarstwach i blaszanych pudełek po herbacie można poczuć, jak wyglądało codzienne życie kupców i ich klientów. Nie trzeba być pasjonatem historii, żeby docenić klimat tego miejsca.
Muzeum powstało w 1967 roku i od początku miało za zadanie gromadzić pamiątki związane z tradycją kupiecką Śląska. Świdnica była ważnym ośrodkiem handlowym, więc pomysł stworzenia takiej placówki miał sens – zwłaszcza że chodziło o coś zupełnie innego niż przedwojenne Muzeum Miejskie. Początkowo eksponaty wypożyczano z innych instytucji, ale z czasem zbiory się rozrosły dzięki zakupom i darowiznom.
- unikalne aranżacje dawnych sklepów
- kolekcja szklanych i blaszanych opakowań
- jedyna w Polsce rekonstrukcja Domu Wagi
- bogaty dział metrologiczny z wagami
- ekspozycja dotycząca świdnickich Żydów
Co zobaczysz w Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy
Muzeum składa się z czterech działów tematycznych. Dział Dawnego Kupiectwa to serce placówki – tutaj zgromadzono wszystko, co związane z handlem dawnych czasów. Kolekcja opakowań szklanych robi wrażenie – butelki różnych kształtów i rozmiarów, wykonane ze szkła, ceramiki i kamionki. Są też blaszane puszki po tytoniu, herbatach i słodyczach, które dziś wyglądają jak przedmioty z innej epoki.
Największą atrakcją są jednak aranżacje całych pomieszczeń. Dawna apteka z przełomu XIX i XX wieku, karczma z początku XX wieku z kolekcją kufli i butelek, sklep kolonialny wypełniony reklamami firm, które niektóre istnieją do dziś. W sklepie można zobaczyć nie tylko opakowania, ale też popielniczki, wydawnictwa reklamowe i całe wyposażenie dawnego punktu handlowego. Jest też aranżacja stacji paliw – ciekawa perspektywa na to, jak zmieniał się handel przez dekady.
Dział Metrologiczny skupia się na systemach pomiarowych. Wagi wszelkich rodzajów, odważniki, miary długości i objętości – wszystko to, czym posługiwali się kupcy, żeby uczciwie (lub nie) odmierzać towary. Do najcenniejszych eksponatów należy ważnica miejska z Bolkowa z XVI wieku oraz kamienne odważniki. Jest też kolekcja kas sklepowych, etykiet i pieniędzy.
Dom Wagi i średniowieczny targ
Jedna z sal przedstawia aranżację targu, jaki od średniowiecza odbywał się w Świdnicy. Centralnym punktem jest Dom Wagi – miejsce, gdzie kupcy przywozili towary, a miejscy urzędnicy odmierzali je, dopuszczali na lokalny rynek i pobierali opłaty za ważenie. To jedyna taka aranżacja w Polsce, więc warto się przy niej zatrzymać.
Świdnicka aranżacja Domu Wagi jest jedyną w Polsce rekonstrukcją tego typu miejsca, gdzie kontrolowano i opodatkowywano towary przed dopuszczeniem ich do sprzedaży na miejskim targu.
W holu można natknąć się na niewielką ekspozycję dotyczącą świdnickich Żydów w średniowieczu. Prezentowane są macewy pochodzące z cmentarza żydowskiego – ciekawy kontekst historyczny dla tych, którzy chcą poznać pełniejszy obraz miasta.
Sala Rajców i historia Świdnicy
Dział Historii Świdnicy zajmuje piękną, późnogotycką Salę Rajców z polichromią z XVI wieku. Główną atrakcją jest makieta siedemnastowiecznej Świdnicy pokazująca średniowieczne fortyfikacje miasta. To dobry punkt wyjścia do zwiedzania – po obejrzeniu makiety łatwiej zrozumieć układ starego miasta i jego znaczenie jako ośrodka handlowego.
W aneksie przylegającym do Sali Rajców znajduje się „mauzoleum” Piastów świdnickich. Główną ozdobę stanowią kopie rzeźbionych płyt tumbowych z przedstawieniami Bolka I, założyciela księstwa świdnickiego, oraz jego wnuka Bolka II.
Ekspozycja piwowarska i kupieckie tradycje
W jednej z sal urządzono ekspozycję piwowarską, która przybliża etapy warzenia piwa. Świdnica słynęła z tego trunku w dawnych czasach, więc temat pasuje do kupieckich tradycji miasta. Można się dowiedzieć, jak wyglądał proces produkcji i jak ważną rolę odgrywał handel piwem w lokalnej gospodarce.
Świdnica przez wieki słynęła z produkcji piwa, a ekspozycja piwowarska w muzeum pokazuje wszystkie etapy warzenia tego trunku, który był jednym z najważniejszych towarów eksportowych miasta.
Muzeum prowadzi też działalność edukacyjną – organizuje lekcje muzealne dla szkół i współpracuje z lokalnymi instytucjami kultury. Dział Naukowo-Oświatowy dba o to, żeby wiedza o historii kupiectwa trafiała do młodszych pokoleń.
Dla kogo to muzeum
To miejsce sprawdzi się dla różnych grup. Miłośnicy historii znajdą tu mnóstwo autentycznych eksponatów i kontekstu do lokalnych dziejów. Rodziny z dziećmi mogą liczyć na ciekawe aranżacje – dzieciaki zwykle lubią oglądać stare sklepy i karczmy, bo to bardziej namacalne niż suche opisy z podręczników. Seniorzy często wspominają, że niektóre przedmioty pamiętają jeszcze z własnego dzieciństwa.
Nie jest to jednak muzeum na szybkie przejście. Żeby zobaczyć wszystko ze spokojem i poczytać opisy, warto zarezerwować przynajmniej godzinę, a lepiej półtorej. Niektóre sale są niewielkie, więc gdy przyjedzie grupa zorganizowana, może być ciasno.
Praktyczne informacje – godziny otwarcia i ceny biletów
Muzeum Dawnego Kupiectwa znajduje się w ratuszu przy Rynku 37 w Świdnicy. Godziny otwarcia różnią się w zależności od sezonu:
- Maj – wrzesień: wtorek-piątek 10:00-17:00, sobota-niedziela 11:00-17:00
- Październik – kwiecień: wtorek-piątek 10:00-16:00, sobota-niedziela 11:00-17:00
- Poniedziałki – muzeum nieczynne
Kasa przestaje sprzedawać bilety na 30 minut przed zamknięciem, więc lepiej nie zostawiać wizyty na ostatnią chwilę.
Ceny biletów:
- Bilet normalny – 12 zł
- Bilet ulgowy – 8 zł
- Wspólny bilet (Muzeum + Wieża Ratuszowa) – 17 zł normalny, 11 zł ulgowy
- Oprowadzanie – 50 zł
- Lekcje muzealne – 50 zł
- W piątki wstęp wolny
W każdy piątek można zwiedzić muzeum za darmo – dobra okazja dla tych, którzy planują dłuższy pobyt w Świdnicy i mogą dopasować się do tego terminu.
Jak dojechać do muzeum
Muzeum mieści się w samym centrum Świdnicy, przy głównym rynku, więc trudno je przegapić. Jeśli ktoś przyjeżdża samochodem, najbliższe parkingi znajdują się wokół rynku – płatne w godzinach od poniedziałku do piątku. Można też zaparkować nieco dalej i dojść pieszo kilka minut.
Dojazd komunikacją miejską jest prosty – większość autobusów zatrzymuje się w pobliżu centrum. Z dworca PKP do rynku to około 10-15 minut spaceru przez ulicę Długą, która prowadzi prosto do centrum.
Warto połączyć wizytę w muzeum z wejściem na Wieżę Ratuszową – wspólny bilet jest nieco tańszy, a widok z góry na Świdnicę i okolice naprawdę robi wrażenie. Samo muzeum to dobry punkt startowy do zwiedzania miasta – po obejrzeniu makiety i eksponatów łatwiej wyobrazić sobie, jak wyglądało życie w tym kupieckim mieście kilkaset lat temu.
Kontakt: tel. 74 852-12-91, email: [email protected], strona: www.muzeum-kupiectwa.pl