Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich to 34-metrowa średniowieczna budowla, która odchyla się od pionu o ponad 2 metry. Nazywana śląską Pizą, jest najwyższą krzywą wieżą w Polsce i jedną z bardziej nietypowych atrakcji Dolnego Śląska. Do dziś nie wiadomo dokładnie, kiedy powstała ani jaki był jej pierwotny cel – mogła być częścią zamku, bramą miejską lub od razu dzwonnicą.
- niespotykane odchylenie wieży
- mroczne historie średniowiecza
- zachwycające widoki z góry
- ciekawe wystawy regionalne
- łatwy dojazd i centralna lokalizacja
Historia owiana tajemnicą
Najstarsza, kamienna część wieży sięga około 10 metrów wysokości i może pochodzić jeszcze sprzed lokacji miasta. Ceglana nadbudowa powstała prawdopodobnie na przełomie XIV i XV wieku, równolegle z budową kościoła św. Anny. Zakończenie prac datuje się na 1413 rok, choć brak pewnych dokumentów sprawia, że wiele pozostaje w sferze domysłów.
Wieża nie była krzywa od początku. Przechyliła się 24 sierpnia 1598 roku – prawdopodobnie przez wstrząsy tektoniczne w pobliskim Bardzie lub przez rozmoknięcie gruntu pod fundamentami. Wtedy odchylenie wynosiło 1,5 metra. Z czasem się pogłębiło i dziś wynosi 2,14 metra.
Według jednej z legend na murze wieży widniał kiedyś napis: „Nazywam się Johannes Gleiß, wybudowałem tę wieżę krzywą z pilnością”. Sugerowałoby to, że pochyłość była zamierzona od początku, choć współcześni historycy w to wątpią.
W 1858 roku wielki pożar strawił miasto, a wieża uległa poważnym zniszczeniom, zwłaszcza w części szczytowej. Pruskie władze chciały ją rozebrać, ale miejscy urzędnicy się upierali. Po długich staraniach obiekt odbudowano, zastępując dawny blaszany hełm attyką w kształcie jaskółczych ogonów – taką, jaką widać do dziś.
Co zobaczysz w środku
Wejście do wieży znajduje się na poziomie pierwszego piętra – dawniej dostępne tylko po drabinie lub zewnętrznych schodkach. W przyziemiu, dostępnym pierwotnie wyłącznie od góry, mieścił się loch głodowy. Dziś znajduje się tam wystawa „Średniowieczna Izba Tortur i Więzienie w Lochu Głodowym”, która pokazuje mroczną stronę średniowiecznego wymiaru sprawiedliwości.
Wyżej czeka Izba Pamiątek Regionalnych im. Józefa Glabiszewskiego. To kolekcja związana z historią Ząbkowic Śląskich i okolicy – dla miłośników lokalnych dziejów całkiem ciekawa pozycja.
Na szczyt prowadzi 139 schodów. Warto się zmęczyć, bo z góry rozpościera się widok na całe miasto i okoliczne Przedgórze Sudeckie. Wieża stoi w samym centrum, przy skrzyżowaniu ulic Długiej i Świętego Wojciecha, jakieś 30 metrów od rynku, więc perspektywa jest naprawdę dobra.
Praktyczne informacje – godziny i dojazd
Wieża jest otwarta cały rok (poza dniami świątecznymi) w godzinach 9:30-17:30. Zwiedzanie odbywa się co 30 minut, a ostatnie wejście realizowane jest o 17:00. Warto to zapamiętać, żeby nie przyjechać tuż przed zamknięciem.
Nie udało się znaleźć aktualnych cen biletów w oficjalnych źródłach, więc najlepiej sprawdzić to przed wizytą w Ząbkowickim Centrum Kultury i Turystyki lub bezpośrednio na miejscu.
Dojazd do Ząbkowic Śląskich jest prosty – miasto leży w województwie dolnośląskim, na Przedgórzu Sudeckim. Wieżę znajdziesz przy ul. Świętego Wojciecha 7. Parking można znaleźć na rynku lub w okolicy, a stamtąd to już kilkadziesiąt metrów piechotą.
Dla kogo to miejsce
Krzywa Wieża sprawdzi się u różnych osób. Miłośnicy nietypowych zabytków docenią sam fakt pochyłości i średniowieczną atmosferę. Rodziny z dziećmi mogą traktować to jako ciekawą przerwę w trasie – wejście na wieżę to przygoda, zwłaszcza dla młodszych, którzy lubią wdrapywać się po schodach i podziwiać widoki z góry.
Izba Tortur może być dla niektórych dzieci zbyt intensywna, więc warto to ocenić indywidualnie. Z kolei miłośnicy historii i lokalnych ciekawostek znajdą tu materiał do przemyśleń – tajemnicze początki, legendy, dramatyczny pożar i odbudowa.
Na zwiedzanie samej wieży wystarczy 30-45 minut, ale jeśli chcesz spokojnie obejrzeć wystawy i pospacerować po centrum Ząbkowic, zarezerwuj sobie godzinę, może półtorej. Miasto ma więcej do zaoferowania – ratusz odbudowany po pożarze, cerkiew św. Jerzego, a nawet „Laboratorium Frankensteina” (tak, Ząbkowice mają związek z legendą o Frankensteinie, ale to już inna historia).
Dni i Noce Krzywej Wieży
Jeśli planujesz wizytę latem, sprawdź kalendarz wydarzeń. Co roku w drugi weekend lipca (piątek i sobota) odbywają się „Dni i Noce Krzywej Wieży” – kulturalno-rekreacyjne święto miasta z koncertami polskich gwiazd, happeningami, wystawami i pokazami. Wtedy Ząbkowice tętnią życiem, a wieża staje się centrum zabawy.
Krzywa Wieża pełniła funkcję dzwonnicy od XV wieku aż do czasów II wojny światowej. Przez setki lat jej dzwony wyznaczały rytm życia mieszkańców miasta.
Warto wiedzieć przed wizytą
Wieża przeszła gruntowny remont zewnętrznych ścian w grudniu 2007 roku. We wrześniu 2018 została zamknięta dla turystów z powodu złego stanu technicznego i spękań murów. Na szczęście po trzech miesiącach remontu, 6 kwietnia 2019 roku, ponownie otwarto ją dla zwiedzających. W 2000 roku budowla została wpisana do rejestru zabytków.
Warto pamiętać, że wieża ma swoje lata i jest autentycznym średniowiecznym obiektem – schody mogą być strome i wąskie, a pochyłość budowli odczuwalna podczas wspinaczki. To nie nowoczesna atrakcja turystyczna, tylko prawdziwy zabytek z charakterem.
Jeśli szukasz nietypowego punktu na mapie Dolnego Śląska, Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich to strzał w dziesiątkę. Nie jest to masowa atrakcja jak Zamek Książ czy Kaplica Czaszek, więc można liczyć na spokojniejszą atmosferę. A przy okazji warto zajrzeć na rynek – kilka restauracji, lokale handlowe i Ząbkowickie Centrum Kultury i Turystyki tworzą przyjemne otoczenie do krótkiego postoju.