Zamek Książ to trzeci co do wielkości zamek w Polsce, rozciągający się na ponad 42 tysiące metrów kwadratowych powierzchni. Położony na wzgórzu w wałbrzyskiej dzielnicy Książ, góruje nad okolicznymi dolinami i oferuje coś więcej niż tylko zwiedzanie reprezentacyjnych sal – to miejsce z bogatą historią, tajemniczymi podziemiami i widokami, które zapierają dech.
Nie każdy wie, że budowla ma ponad 400 pomieszczeń, a jej początki sięgają XIII wieku.
- barokowa Sala Maksymiliana
- nocne zwiedzanie z lampami
- 13 tarasów z widokami
- tajemnicze podziemia i tunele
- piękne szlaki w Książańskim Parku Krajobrazowym
Historia zamku – od średniowiecza po czasy współczesne
Pierwsze wzmianki o warowni w tym miejscu pochodzą z lat 1288-1291, kiedy to książę Bolko I wzniósł tutaj kamienną твердзę na miejscu wcześniejszego grodziska. Przez wieki zamek przechodził kolejne metamorfozy – z surowej średniowiecznej fortecy przekształcił się w okazałą barokową rezydencję. Największy wpływ na jego obecny wygląd miała rodzina von Hochberg, która zarządzała zamkiem przez ponad 400 lat.
Szczególnie interesująca jest postać księżnej Daisy – Marii Teresy Oliwii, Walijki, która poślubiła Jana Henryka XV von Hochberg. To za jej czasów zamek przeżywał swoje kulturalne apogeum. Druga wojna światowa przyniosła jednak dramatyczne zmiany – Niemcy rozpoczęli tajemnicze prace budowlane, prawdopodobnie przygotowując kwaterę dla Hitlera. Po wojnie zamek został zdewastowany przez wojska radzieckie i niszczał przez dziesięciolecia, aż w 1991 roku przejęła go gmina Wałbrzych i rozpoczęła stopniową renowację.
Zamek Książ był znany w języku niemieckim jako Fürstenstein, co dosłownie oznacza „kamień książęcy”. W latach 1945-1947 nazywano go Książno.
Co zobaczysz podczas zwiedzania Zamku Książ
Zwiedzanie odbywa się kilkoma trasami tematycznymi – można wybrać opcję z przewodnikiem albo indywidualnie z audioguide’em. Spacer prowadzi przez kolorowe salony i gabinety, ale prawdziwą perełką jest barokowa Sala Maksymiliana, najpiękniejsze wnętrze w całym zamku. Warto też wejść na szczyt wieży, skąd roztacza się panorama na Góry Sowie i Ślężę.
Trasa nie ogranicza się tylko do pięter. Podziemia zamku to oddzielna historia – ciemne korytarze, tajemnicze tunele i pozostałości po niemieckich pracach z czasów II wojny światowej. Dla tych, którzy szukają mocniejszych wrażeń, dostępne jest nocne zwiedzanie. Za 59 złotych można przejść przez zamek oświetlając sobie drogę lampami, wędrując wąskimi tunelami i krętymi schodami, docierając do miejsc niedostępnych w ciągu dnia – na przykład do Hochbergowskich piwnics. Nocne wycieczki odbywają się głównie w weekendy i trwają około półtorej godziny.
Poza murami czeka 13 zamkowych tarasów, z których każdy oferuje inny widok na okolicę.
Książański Park Krajobrazowy i okoliczne atrakcje
Zamek jest częścią Książańskiego Parku Krajobrazowego, który zajmuje aż 4,5 tysiąca hektarów. Zbocza dolin są strome, poprzecinane licznymi skałkami – niektóre ściany mają nawet 100 metrów wysokości. Przez park prowadzą szlaki turystyczne z mostkami przymocowanymi do skalnych ścian. Fragment tego terenu to rezerwat przyrody „Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha”, a sam Wąwóz Książ uznawany jest za najdłuższy w Europie wąwóz wędrowny.
W odległości zaledwie 2 kilometrów od zamku znajduje się Palmiarnia Lubiechowska – spacer zajmuje około 25 minut. To dobry pomysł na uzupełnienie całodniowej wycieczki.
Zamek Książ znajduje się na Szlaku Zamków Piastowskich, co czyni go częścią większej trasy turystycznej po Dolnym Śląsku.
Dla kogo jest Zamek Książ
To miejsce sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do eksploracji – dzieci uwielbiają wspinać się na wieżę i wędrować po tarasach. Miłośnicy historii docenią bogactwo opowieści związanych z kolejnymi właścicielami i burzliwymi dziejami budowli. Fani tajemnic i legend będą zachwyceni historiami o podziemnych tunelach i planach nazistowskich.
Zwiedzanie zamku może zająć od dwóch godzin do całego dnia, w zależności od tego, ile tras zdecydujecie się przejść i czy planujecie także spacer po parku. Warto zarezerwować przynajmniej pół dnia, żeby zobaczyć wszystko bez pośpiechu.
Ceny biletów i godziny otwarcia
Zamek Książ jest otwarty przez cały rok, z wyjątkiem kilku dni świątecznych. Ceny biletów różnią się w zależności od wybranej trasy zwiedzania. Standardowe zwiedzanie z audioguide’em lub przewodnikiem to podstawowa opcja. Nocne zwiedzanie kosztuje 59 złotych i jest skierowane głównie do dorosłych – ze względu na trudniejszą trasę prowadzącą przez wąskie tunele i strome schody nie jest polecane małym dzieciom.
Aktualne ceny biletów i godziny otwarcia najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie zamku, ponieważ mogą się zmieniać w zależności od sezonu i dostępności poszczególnych tras.
Jak dojechać do Zamku Książ
Zamek leży na północnych rogatkach Wałbrzycha. Z centrum miasta dojazd zajmuje około 12 minut drogą numer 35 w kierunku Świebodzic. Z Wrocławia dotrzecie tam samochodem w godzinę. Miejsce jest bardzo dobrze oznaczone, a drogowskazy prowadzą na płatne parkingi pod zamkiem.
Jeśli podróżujecie komunikacją publiczną, z Wałbrzycha kursują autobusy numer 8 i 12. Przystanek linii 8 znajduje się naprzeciwko dworca, a przystanek końcowy obu linii jest praktycznie pod samym zamkiem, co czyni dojazd bardzo wygodnym.
Zamek położony jest na wysokim wzgórzu, otoczonym stromymi zboczami z licznymi formacjami skalnymi – już sama lokalizacja robi wrażenie, zanim jeszcze wejdziecie do środka.
Zamek Książ to miejsce, które łączy historię z przyrodą, oferując zarówno kulturalne doznania, jak i możliwość aktywnego spędzenia czasu na szlakach. Czy wybierzecie się na spokojne zwiedzanie sal, czy zdecydujecie się na nocną wyprawę z lampami – to jedno z tych miejsc na Dolnym Śląsku, które zostaje w pamięci na dłużej.