Jezioro Bystrzyckie to sztuczny zbiornik wodny rozciągający się na ponad trzy kilometry w dolinie rzeki Bystrzycy, w samym sercu Gór Sowich. Powstało w latach 1912-1917 po wybudowaniu imponującej, 44-metrowej kamiennej zapory powyżej Lubachowa. To właśnie od tej miejscowości pochodzi druga nazwa jeziora – Lubachowskie.
Wąska, kręta dolina sprawia, że tafia wody tworzy malownicze zatoki i zakola, a otaczające zbiornik strome brzegi porośnięte lasem dodają całości górskiego charakteru. Maksymalna głębokość sięga 33 metrów, a powierzchnia to niespełna 50 hektarów.
- malownicze widoki na góry
- czysta woda i ryby
- nowoczesny most wiszący
- dwa kąpieliska z plażami
- bliskość Zamku Grodno
Historia zapory i zalana wieś
Budowa zapory w czasach cesarsko-pruskich miała zapewnić wodę pitną dla rozwijających się miast regionu. Projekt wymagał jednak niemałej ofiary – pod wodą zniknęła całkowicie wieś Śląska Dolina (Schlesierthal), której pierwsze wzmianki sięgają XVI wieku. Mieszkańców wysiedlono, a ich domy zalała woda zbiornika.
W 2016 roku podczas remontu zapory niemal całkowicie spuszczono wodę ze zbiornika. Wtedy to można było zobaczyć pozostałości po zatopionych budynkach – niecodzienny widok, który przyciągnął tłumy ciekawskich. Obecnie jezioro znów jest pełne i służy turystom oraz wędkarzom.
Przez dziesięciolecia woda z Jeziora Bystrzyckiego była wykorzystywana jako woda pitna dla Dzierżoniowa i okolicznych miejscowości. Świadczy to o jej czystości – w zbiorniku żyją liczne gatunki ryb, co potwierdza dobry stan ekosystemu.
Co można robić nad jeziorem
Latem Jezioro Bystrzyckie zamienia się w popularny ośrodek wypoczynku nad wodą. Działają tu dwa oficjalne kąpieliska z piaszczystymi plażami. Pierwsze znajduje się przy ulicy Spacerowej, w pobliżu hotelu i domków kempingowych, niedaleko wiszącego mostu. Drugie kąpielisko jest nieco mniej zatłoczone i oferuje większy obszar wydzielony do pływania, choć w upalne weekendy i tu bywa ciasno.
Nad jeziorem działa wypożyczalnia sprzętu wodnego – można wypożyczyć kajaki i rowery wodne, by spokojnie popływać po tafli otoczonej górami. Wzdłuż brzegu prowadzi asfaltowa ścieżka dostępna dla wózków, co czyni to miejsce przyjaznym dla rodzin z małymi dziećmi.
Przez jezioro przerzucono nowoczesny most wiszący, który zastąpił starszą kładkę stalową. Most ma pewną ciekawostkę – jest multimedialny i odtwarza odgłosy ptaków, co dodaje spacerowi klimatu. Z mostu roztaczają się świetne widoki na zbiornik i okoliczne wzgórza.
Zamek Grodno i okoliczne atrakcje
Największą atrakcją okolicy jest Zamek Grodno, którego ruiny górują nad jeziorem z wysokości Góry Choina. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych zamków Dolnego Śląska, znany między innymi z programów Bogusława Wołoszańskiego. Ścieżka prowadząca do zamku zaczyna się tuż za mostem – trzeba liczyć się z podejściem, więc dla osób z wózkami czy małymi dziećmi lepiej sprawdzi się nosidło.
W centrum Zagórza Śląskiego, po drugiej stronie od zamku, znajduje się kilka barów i restauracji oraz stacja kolejowa. W okolicy można też zwiedzać pozostałości tajemniczego Projektu Riese – podziemne sztolnie i korytarze budowane przez nazistów podczas II wojny światowej.
Spacer wokół jeziora
Wzdłuż jednego brzegu jeziora prowadzi wygodna, utwardzona ścieżka spacerowa – idealnie nadaje się na niespiesny, rodzinny spacer z widokami na wodę i góry. Brzegi zbiornika są strome i miejscami usiane charakterystycznymi skałkami gnejsowymi o ciekawych kształtach, co dodaje krajobrazowi uroku.
Drugi brzeg to już inna historia. Brakuje tam chodnika, a spacer odbywa się wąskim poboczem dość ruchliwej drogi. Warto jednak przejść kawałek w stronę zapory – kilkadziesiąt metrów od tamy znajduje się punkt widokowy, z którego można zrobić efektowne zdjęcia całej budowli. Można też zejść niżej i zobaczyć zaporę od strony jej podstawy.
Dla kogo to miejsce
Jezioro Bystrzyckie to doskonały cel wycieczki dla rodzin z dziećmi. Płytkie kąpieliska, asfaltowe ścieżki, bezpieczne warunki i bliskość innych atrakcji sprawiają, że można tu spędzić cały dzień bez nudy. Miłośnicy historii znajdą tu Zamek Grodno i ślady po zalanej wsi, a wędkarze docenią czyste wody obfitujące w ryby – jezioro należy do obwodu rybackiego PZW.
To również świetne miejsce na weekendowy relaks nad wodą dla par i grup znajomych. Można wynająć kajak, popływać, zrobić piknik na plaży albo po prostu pospacerować wzdłuż brzegu, podziwiając widoki na Góry Sowie.
Jezioro ma ponad 3 kilometry długości, ale jego szerokość nie przekracza 480 metrów – średnio to około 300 metrów. Taki kształt sprawia, że zbiornik przypomina długą, wijącą się wstęgę wody wtulającą się w górską dolinę.
Informacje praktyczne – dojazd, parking, koszty
Do Zagórza Śląskiego można dojechać samochodem z Wrocławia (około 1,5 godziny jazdy), ze Świdnicy lub Wałbrzycha. Przy ulicy Spacerowej, w pobliżu jeziora, znajdują się parkingi. Poza sezonem letnim parkowanie jest bezpłatne, natomiast latem obowiązują opłaty – warto mieć to na uwadze planując wycieczkę.
Alternatywą dla samochodu jest transport publiczny. Do Zagórza Śląskiego kursują autobusy linii nr 5 z Wałbrzycha oraz linii nr 330 ze Świdnicy. Działa też połączenie kolejowe – pociągi Kolei Dolnośląskich na trasie Wrocław Główny – Kudowa Zdrój zatrzymują się na stacji Zagórze Śląskie.
Wstęp na kąpieliska jest bezpłatny. Wypożyczenie kajaka czy roweru wodnego wiąże się z opłatą, ale ceny są przystępne. Na miejscu można też skorzystać z noclegów – dostępne są zarówno pokoje hotelowe, jak i domki kempingowe różnego standardu.
Na zwiedzanie okolicy warto zarezerwować przynajmniej pół dnia. Jeśli planujecie też wizytę w Zamku Grodno i spacer wokół jeziora, lepiej przeznaczyć cały dzień. Latem najlepiej przyjechać wcześnie rano lub po południu, żeby uniknąć największych tłumów na plażach.