W sercu Parku Zdrojowego w Szczawnie-Zdroju stoi zabytkowy budynek, który od ponad dwóch stuleci przyciąga kuracjuszy pragnących skosztować lokalnych wód mineralnych. Pijalnia Wód Mineralnych to miejsce, gdzie historia uzdrowiska splata się z codziennym życiem – można tu nie tylko spróbować czterech różnych źródeł leczniczych, ale też poczuć atmosferę dawnego kurortu. To funkcjonujący obiekt, nie muzeum, co czyni wizytę autentycznym doświadczeniem.
Budynek zachwyca architekturą z końca XIX wieku. Dwukondygnacyjna konstrukcja murowano-drewniana połączona jest arkadowym przejściem z Halą Spacerową, tworząc charakterystyczny kompleks widoczny z daleka.
- cztery różne źródła wód mineralnych
- autentyczne doświadczenie kurortu
- piękna architektura z XIX wieku
- bogaty program wydarzeń kulturalnych
- możliwość zakupu pamiątek i wód na wynos
Historia pełna ognia i odbudowy
Pierwsze konstrukcje pijalni powstały już w 1777 roku, choć wtedy był to skromny drewniany pawilon kryty gontem. W 1819 roku zastąpiła go murowana rotunda, której stylizowany wizerunek trafił później na herb Szczawna-Zdroju. Ciekawy szczegół – ten właśnie budynek widnieje do dziś w miejskiej symbolice.
W centrum pierwszej pijalni znajdowała się głęboko osadzona studnia otoczona drewnianą barierką. Wodę czerpano szklanym naczyniem przymocowanym do długiego kija – metoda prymitywna, ale skuteczna. Dla poprawienia smaku dodawano cukier lub wino, bo nie każdy przepadał za mineralnym posmakiem.
Budynek przeżył dwie wielkie katastrofy. W marcu 1893 roku doszczętnie spłonęła drewniana Hala Spacerowa wraz z pijalnią. Rok później rozpoczęto budowę nowego obiektu według projektu wrocławskich architektów – to właśnie ten budynek można podziwiać obecnie. Los jednak nie oszczędził pijalni – w 1992 roku ogień znowu strawił wnętrza. Odbudowa trwała cztery lata i zakończyła się w 1996 roku.
W 1831 roku powstała Hala Spacerowa, początkowo nazywana „Halą Elizy”. Do dziś stanowi ona integralną część kompleksu, pozwalając na spacer pod dachem niezależnie od pogody.
Cztery źródła – cztery charaktery
Na parterze pijalni biją cztery ujęcia wód mineralnych, każde o innych właściwościach. „Dąbrówka” wspomaga pracę wątroby, dróg żółciowych i układu pokarmowego. „Marta” polecana jest przy problemach z układem moczowym i pokarmowym. „Mieszko” – najstarsze źródło znane już w XV wieku – pomaga oczyścić drogi oddechowe. „Młynarz” z kolei działa dobroczynnie na narządy trawienne.
Degustacja wód kosztuje niewiele. Można spróbować wszystkich czterech rodzajów lub ich mieszanek, a także kupić butelkowaną wodę na wynos wraz z pamiątkami z uzdrowiska. Smak? Zdecydowanie mineralny, lekko gazowany, z nutą żelaza – trzeba się przyzwyczaić, ale kuracjusze wracają po kolejne porcje.
Nie tylko woda – co jeszcze oferuje pijalnia
Piętro budynku pełni zupełnie inną funkcję. Mieści się tam przestronna sala wypoczynkowa z wygodnymi fotelami i krzesłami, gdzie można rozsiąść się z gazetą lub książką. Odbywają się tu koncerty, wystawy malarstwa i fotografii – kalendarz wydarzeń warto sprawdzić przed wizytą.
Kiedyś na górze działała Sala Ślubów, gdzie kuracjusze mogli szybko zalegalizować związek bez długotrwałych formalności. Romantyczne uzdrowiskowe flirty kończyły się nieraz małżeństwem zawartym na miejscu. Dziś ta funkcja już nie istnieje, ale anegdota pozostała.
Lecznicze właściwości szczawieńskich wód zbadał już w 1597 roku nadworny lekarz rodziny von Hochberg, która posiadała te ziemie przez ponad 400 lat – od 1509 do 1931 roku.
Dla kogo to miejsce
Pijalnia przyciąga przede wszystkim kuracjuszy i osoby zainteresowane naturalnym leczeniem. Starsi goście doceniają spokojną atmosferę i możliwość odpoczynku w zabytkowych wnętrzach. Rodziny z dziećmi? Czemu nie – dzieciaki zwykle są ciekawe nietypowego smaku wód, choć nie zawsze chcą pić więcej niż łyk.
Miłośnicy architektury znajdą tu ciekawy przykład uzdrowiskowej zabudowy z przełomu XIX i XX wieku. Sam budynek wraz z Halą Spacerową tworzy malowniczy zakątek Parku Zdrojowego, idealny do zdjęć i spokojnego spaceru.
Praktyczne informacje – godziny, ceny, dojazd
Pijalnia Wód Mineralnych znajduje się przy ulicy Kościuszki 23, w samym centrum Parku Zdrojowego w Szczawnie-Zdroju. Obiekt jest czynny od poniedziałku do soboty w godzinach 7:30-18:00, w niedziele 10:30-17:00. Przerwa techniczna przypada między 13:00 a 13:30.
Ceny degustacji wód są przystępne – za niewielką opłatą można spróbować wszystkich czterech rodzajów. Mieszkańcy Szczawna-Zdroju z Kartą Mieszkańca otrzymują 50% zniżki na wstęp.
Dojazd nie sprawia problemów. Szczawno-Zdrój leży tuż przy Wałbrzychu, dobrze skomunikowane autobusami i pociągami. Z parkingu przy parku do pijalni to kilka minut spacerem alejkami. Na wizytę warto zarezerwować 30-45 minut – wystarczy, żeby spokojnie spróbować wód i rozejrzeć się po wnętrzach. Jeśli akurat odbywa się wystawa lub koncert na piętrze, można zostać dłużej.
Połączenie z Halą Spacerową pozwala przedłużyć wizytę o przyjemny spacer pod dachem, co w deszczowe dni bywa nie do przecenienia. Cały kompleks stanowi serce uzdrowiska i punkt obowiązkowy dla każdego, kto chce poznać klimat Szczawna-Zdroju.